ความเป็นมา

สืบเนื่องจากเหตุการณ์ “ ธรณีพิบัติ ” จากคลื่นยักษ์ สึนามิ ที่เป็นปรากฏการณ์ต่อเนื่องจาก เหตุแผ่นดินไหวขนาดความรุนแรง 8.9 ริกเตอร์ กลางมหาสมุทรอินเดีย ทางตอนเหนือ ของเกาะสุมาตราเมื่อวันอาทิตย์ที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2547ซึ่งสร้างความสูญเสียมหาศาลต่อชีวิตและ ทรัพย์สินของประชาชนของประเทศต่างๆ รอบๆ บริเวณดังกล่าวอย่างมาก เป็นประวัติการณ์ รวมทั้ง ใน 6 จังหวัดชายฝั่งทะเล ด้านตะวันตกของ ประเทศไทย ซึ่งนอกจากความสูญเสียต่อชีวิตและ ทรัพย์สินของประชาชนแล้วทรัพยากรธรรมชาติ ทั้งในทะเลและชายฝั่งก็ได้รับความเสียหายอย่างมาก อีกด้วย

มูลนิธิอนุรักษ์และพัฒนาอากาศยานไทยใน พระบรมราชูปถัมภ์ ในฐานหน่วยงาน ไม่ค้ากำไรที่มี วัตถุประสงค์เพื่ออนุรักษ์ และฟื้นฟูอากาศยาน ที่เคย ประจำการ ในหน่วยงานต่างๆ แต่ได้ปลดประจำการ ไปแล้วให้สามารถกลับมาทำการบินได้อีกครั้งเพื่อเป็นการรักษาไว้ซึ่งองค์ความรู้ด้าน การบินและวิศวกรรมการบินเพื่อเผยแพร่และถ่ายทอดสู่ประชาชนทั่วไปโดยเฉพาะ อย่างยิ่งเยาวชนไทย ผู้เป็นทรัพยากรที่สำคัญของชาติให้มีความสำนึกรู้ ในความสำคัญ ของการบินต่อกิจกรรมและกิจการต่างๆในการพัฒนาประเทศไปสู่ความเจริญก้าวหน้า และสามารถแข่งขันได้ในเวทีโลกซึ่งผลการดำเนินงานในรอบ 13 ปีที่ผ่านมา มูลนิธิฯ ได้ดำเนินการอนุรักษ์และฟื้นฟูอากาศ ที่ปลดประจำการแล้ว ให้สามารถกลับสู่สภาพ สมควรเดินอากาศและพร้อมทำการบินแล้วจำนวนหนึ่ง ประกอบกับได้ก่อตั้งชมรม อนุรักษ์และพัฒนาอากาศยานไทย ฯ โดยมีชมรมสาขาทั่วประเทศทั้งสิ้นจำนวน 23 ชมรม ฯ สาขา มีสมาชิกรวมกันทั้งสิ้น กว่า 200 คน และอากาศยานแบบและประเภทต่างๆ

รวมกันนับร้อยเครื่อง ซึ่งเมื่อเกิดเหตุการณ์ “ ธรณีพิบัติ ” ที่ผ่านมานั้น สมาชิกชมรมร่มบิน แทงโก ได้เข้าร่วมในการสนับสนุนการค้นหาและช่วยเหลือผู้ประสบภัยโดยทำการบิน สำรวจทางอากาศโดยร่มบินและทำหน้าที่บินส่งเสบียงอาหารแก่ผู้ปฏิบัติงานค้นหาและ ช่วยเหลือภาคพื้นดินในระหว่างปฏิบัติหน้าที่อยู่ในพื้นที่ห่างไกล ซึ่งสามารถช่วยแบ่งเบา ภาระของทางราชการได้บ้าง

จากเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นและการปฏิบัติการสนับสนุนดังกล่าว มูลนิธิฯ จึงตระหนักว่าด้วย ทรัพยากรต่างๆ ที่มีอยู่ทั้งของมูลนิธิฯ และของชมรมฯ สาขาและสมาชิกของชมรมฯ สาขาต่างๆ หากนำมาบูรณาการและบริหารจัดการให้เป็นระบบ ให้มีความพร้อมใน การปฏิบัติการบินอยู่เสมอแล้ว จะสามารถปฏิบัติการบินเพื่อสนับสนุนภารกิจของภาครัฐ ในการตรวจสอบ ติดตาม และเฝ้าระวังสภาวะการเปลี่ยนแปลงของสภาพแวดล้อม และ ในการค้นหา และช่วยเหลือผู้ประสบภัยจากภัยพิบัติต่างๆ ได้อย่างทันกาลในทุกภูมิภาค ของประเทศ นอกจากนี้ยังเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพและประสิทธิผลในการดำเนิน ภารกิจเหล่านั้นโดยสามารถช่วยประหยัดงบประมาณและทรัพยากรของทางราชการ ได้อีกทางหนึ่งด้วยเหตุผลดังกล่าว นาวาอากาศเอกวีระยุทธ ดิษยะศริน ประธานมูลนิธิ อนุรักษ์ฯ จึงได้นำความขึ้นกราบทูลต่อ พระเจ้าหลานเธอพระองค์เจ้าสิริภาจุฑาภรณ์ เพื่อขอประธานอนุญาตก่อตั้งศูนย์ปฏิบัติการบินอาสาอนุรักษ์และกู้ภัยสิริภาจุฑาภรณ์ ขึ้นเพื่อดำเนินการตามเจตนารมณ์ดังกล่าว ให้เกิดประโยชน์ต่อประเทศชาติและ ประชาชนต่อไป โดยศูนย์ ฯ นี้จะมีสำนักงานอยู่ที่ อาคารพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ การบินและอวกาศ ของมูลนิธิอนุรักษ์และพัฒนาอากาศยานไทย ฯ เลขที่ 171 ถนนพหลโยธิน ดอนเมือง กรุงเทพฯ

วัตถุประสงค์

1. เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติภารกิจของหน่วยงานภาครัฐ ในด้านการอนุรักษ์ทรัพยากร ธรรมชาติ รวมไปถึงการ ติดตามและเฝ้าระวังสภาวะการเปลี่ยนแปลงและความเสียหาย ต่อสิ่งแวดล้อม
2. เพื่อสนับสนุนการปฏิบัติงานของภาครัฐในการปฏิบัติการค้นหา และช่วยเหลือผู้ประสบ สาธารณภัย รวมไปถึงการเฝ้าระวังและติดตามสภาวะเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติภัย

ภารกิจของศูนย์ ฯ

อาสาสมัครทำการบินเพื่อสนับสนุนภารกิจของหน่วยงานภาครัฐ ในปฏิบัติการ ด้านต่างๆ ดังนี้

1. การอนุรักษ์และเฝ้าระวังทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
2. การเฝ้าระวัง ค้นหา และช่วยเหลือ ผู้ประสบสาธารณภัย รวมไปถึงการเฝ้าระวัง ติดตาม และรายงาน สภาวะเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติภัย
3. ปฏิบัติการบินสนับสนุนตามที่ได้รับการร้องขอจากหน่วยงานของรัฐ

ทรัพยากรของศูนย์ฯ

• บุคลากร
  ศูนย์ปฏิบัติการบินอาสา ฯ มีบุคลากรที่เป็นอาสาสมัครทั้งนักบิน นายช่างอากาศยาน ทั้งเป็นอาสาสมัครของมูลนิธิอนุรักษ์ ฯ และสมาชิกของชมรมอนุรักษ์สาขาต่างๆ จำนวน 23 สาขาทั่วประเทศ อีกจำนวนมาก ที่พร้อมเข้ารับการฝึกฝน เพื่อเตรียมความพร้อมในการรายงานตัวเข้าปฏิบัติภารกิจตามที่ได้รับการร้องทุก ภูมิภาคของประเทศ
• อุปกรณ์
  นอกจากอากาศยานที่ได้รับการอนุรักษ์และฟื้นฟูขึ้นมาใหม่ จนอยู่ในสภาพสมควร เดินอากาศ ที่อยู่ในการดูแลของมูลนิธิอนุรักษ์ฯ จำนวนหนึ่งแล้ว ยังประกอบด้วย อากาศยานซึ่งเป็นสมบัติของสมาชิกชมรมฯ สาขาต่างๆ ทั่วประเทศอีกจำนวนมาก ทั้งอากาศยานเบา อากาศยานเบาพิเศษและ ร่มบิน ที่พร้อมอาสาสมัครร่วม ปฏิบัติการบิน ภายใต้แผนปฏิบัติการและการสั่งการจากหน่วยงานของรัฐที่ รับผิดชอบภารกิจที่ร้องขอการสนับสนุนมายังศูนย์ ฯ
• ทุนทรัพย์
  งบประมาณและเงินทุนที่ใช้สนับสนุนค่าใช้จ่ายการดำเนินงานของศูนย์ฯ และ การปฏิบัติ การบินอาสามาจากการบริจาคของชาชนและหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ที่เห็นชอบให้ การสนับสนุนแก่ศูนย์ ฯ รวมไปถึงค่าใช้จ่ายที่อาสาสมัครต่างๆ เป็นผู้รับผิดชอบเองทั้งหมด หรือเป็นบางส่วน และงบประมาณสนับสนุน เป็นบางส่วนจากภาครัฐที่อาจพิจารณาจัดสรรให้เป็นคราวๆ ไปตามภารกิจที่เกิดขี้น นอกจากนี้ทางศูนย์ฯ อาจจัดกิจกรรมพิเศษต่างๆ เพื่อหารายได้มาสะสมเป็น เงินทุนสำรองเพื่อให้สามารถปฎิบัติภารกิจได้ทันกาลตามที่ได้รับการประสานงาน ขอการสนับสนุนจากภาครัฐ

ผลประโยชน์ที่คาดหวัง

ศูนย์ปฏิบัติการบินอาสาอนุรักษ์และกู้ภัย สิริภาจุฑาภรณ์ เป็นหน่วยงานที่ไม่ ่แสวงหากำไรที่ก่อตั้งขึ้นเพื่ออาสาปฏิบัติการบินสนับสนุนภารกิจของภาครัฐ เพื่อสาธารณะประโยชน์ ซึ่งจะสามารถเพิ่มประสิทธิภาพและสิทธิผลของภารกิจ โดยช่วยประหยัดทรัพยากรของภาครัฐทั้งด้านบุคลากร อุปกรณ์ และงบประมาณหากภาครัฐต้องดำเนินการเองทั้งหมดซึ่งนับเป็นการช่วยประหยัด ทรัพยากรและงบประมาณแผ่นดินได้อีกทางหนึ่ง